Parki narodowe w Holandii

1. Park Narodowy De Hoge Veluwe

Położony w prowincji Geldria park De Hoge Veluwe jest największym prywatnie zarządzanym obszarem chronionym w Holandii i zajmuje około 5400 hektarów. Tworzy mozaikę lasów, wrzosowisk, łąk i ruchomych piasków. Park można zwiedzać na bezpłatnych białych rowerach dostępnych przy różnych wejściach, co czyni go idealnym miejscem dla miłośników dwóch kółek. Jedną z największych atrakcji jest Muzeum Kröller-Müller z obszerną kolekcją dzieł Vincenta van Gogha i niezwykłym ogrodem rzeźb. Przez cały rok odbywają się tu safari, spacery z przewodnikiem, wykłady i regionalne targi prezentujące specjały Veluwe. Do parku łatwo dotrzeć z Arnhem, Apeldoorn lub Ede. Na Veluwe polecamy następujące wycieczki:

2. Park Narodowy De Biesbosch

Położony w Brabancji Północnej i Holandii Południowej De Biesbosch jest jednym z największych słodkowodnych obszarów pływowych w Europie. Labirynt rzek, strumieni i lasów wierzbowych tworzy wyjątkowy krajobraz kształtowany przez wielowiekową relację człowieka z wodą. To raj dla obserwatorów ptaków; często można tu zobaczyć bielika i rybołowa. Odwiedzający mogą pływać kajakiem lub łodzią i wędrować. Park odgrywa również ważną rolę w gospodarce wodnej i ochronie Holandii przed powodziami. Wybierz się do De Biesbosch z Rotterdamu, Dordrechtu lub Bredy.

3. Park Narodowy Weerribben-Wieden

Położony w prowincji Overijssel Weerribben-Wieden jest największym torfowiskiem północno-zachodniej Europy i zajmuje około 10 500 hektarów. Park składa się z obszarów De Weerribben i De Wieden, pełnych kanałów, trzcinowisk i bagiennych lasów. Żyje tu wiele gatunków roślin i zwierząt, w tym rzadka wydra europejska. Park można odkrywać kajakiem, cichą łodzią elektryczną lub pieszo, ciesząc się spokojem przyrody. W pobliżu leżą malownicze miejscowości, takie jak Giethoorn, nazywane „Wenecją Północy”, z urokliwymi kanałami i tradycyjnymi domami krytymi strzechą. Łatwo tu dotrzeć przez Zwolle i Emmeloord, a park leży tuż obok Meppel.

4. Park Narodowy Schiermonnikoog

Park obejmuje całą wyspę Schiermonnikoog na Morzu Wattowym i zachwyca różnorodnością wydm, plaż, lasów oraz równin pływowych. Wyspa słynie z ptactwa i stanowi ważny przystanek dla gatunków wędrownych. Ograniczony ruch samochodowy pozwala spokojnie korzystać z tras rowerowych i pieszych prowadzących przez zróżnicowane tereny. Tutejsze plaże należą do najszerszych w Europie, więc nie brakuje miejsca na odpoczynek i odkrywanie okolicy. Koniecznie odwiedź właściwą latarnię morską!

5. Park Narodowy Dwingelderveld

Położony w prowincji Drenthe Dwingelderveld jest największym wilgotnym wrzosowiskiem Europy Zachodniej i zajmuje około 3700 hektarów. Rozległe wrzosowiska, torfowiska i lasy są siedliskiem m.in. cietrzewi i wielu gatunków motyli. Park oferuje liczne szlaki piesze i rowerowe oraz dwie owczarnie, w których zachowano tradycyjne pasterstwo. Wyjątkowo ciemne niebo sprzyja obserwacji gwiazd. Park leży kilka minut jazdy od Meppel, Hoogeveen, Assen lub Emmen.

6. Park Narodowy Utrechtse Heuvelrug

Rozciągający się na ponad 10 000 hektarów w prowincji Utrecht Utrechtse Heuvelrug obejmuje polodowcowy wał utworzony podczas ostatniej epoki lodowcowej. Zróżnicowany krajobraz tworzą lasy, wrzosowiska i ruchome piaski. Jest to drugi co do wielkości obszar leśny w Holandii, zamieszkany przez jelenie, borsuki i liczne gatunki ptaków. Region ma także bogatą historię kulturową, z zamkami, posiadłościami i zabytkowymi wioskami. Dobrze oznakowane szlaki o różnym stopniu trudności służą pieszym, rowerzystom i jeźdźcom. Jak sugeruje nazwa, park leży tuż obok Utrechtu.

7. Park Narodowy Sallandse Heuvelrug

Położony w prowincji Overijssel Sallandse Heuvelrug słynie z falistych wzgórz będących pozostałością dawnych lodowców. Lasy i wrzosowiska zapewniają schronienie rzadkim gatunkom, w tym cietrzewiom. Popularne są piesze wędrówki, wycieczki rowerowe i kolarstwo górskie, a trasy oferują panoramiczne widoki na okolicę. W parku znajduje się również Muzeum Przyrody Holterberg z wystawami poświęconymi przyrodzie regionu. Odwiedź park z Deventer lub Almelo.

8. Park Narodowy Lauwersmeer

Położone na granicy Fryzji i Groningen jezioro Lauwersmeer powstało po zamknięciu Morza Lauwers w 1969 roku. Słodkowodne jezioro i otaczające je mokradła stały się rajem dla obserwatorów ptaków; gniazduje tu ponad 100 gatunków. Otwarte krajobrazy doskonale nadają się do wędrówek, jazdy na rowerze i pływania łodzią.

Lauwersmeer jest także oficjalnym Parkiem Ciemnego Nieba, a więc jednym z najlepszych miejsc w Holandii do obserwacji gwiazd bez zanieczyszczenia światłem. W pogodne noce można podziwiać Drogę Mleczną. Park oferuje żeglarstwo, piesze wędrówki i wycieczki rowerowe, a szlaki zapewniają piękne widoki na jezioro i otaczającą przyrodę. W pobliskim Lauwersoog można zjeść świeże owoce morza i wyruszyć statkiem na Morze Wattowe. Odwiedź park z Groningen lub Dokkum.

9. Park Narodowy De Maasduinen

W prowincji Limburgia De Maasduinen obejmuje najdłuższy pas wydm rzecznych w Holandii. Krajobraz parku ukształtowały wiatr, woda i działalność człowieka, tworząc niezwykłe grzbiety. Można tu wędrować, jeździć na rowerze i konno przez lasy i wrzosowiska oraz wzdłuż Mozy. Żyją tu jelenie, lisy i liczne gatunki ptaków. Najlepiej wybrać się tu z Venlo lub Nijmegen.

10. Park Narodowy De Loonse en Drunense Duinen

Położony w Brabancji Północnej Park Narodowy De Loonse en Drunense Duinen bywa nazywany „Saharą Holandii” ze względu na rozległe ruchome piaski. Zajmuje około 3500 hektarów i jest jednym z największych aktywnych obszarów wydmowych w Europie Zachodniej. Połączenie piaszczystych wydm, wrzosowisk i lasów tworzy raj dla piechurów, rowerzystów i jeźdźców. Wiatr nieustannie zmienia kształt wydm, dzięki czemu krajobraz ciągle wygląda inaczej.

Park jest również ostoją bioróżnorodności. Na suchej, piaszczystej glebie rosną rzadkie gatunki roślin, a wśród zwierząt można spotkać jaszczurki zwinki i lelki. Malownicze trasy prowadzą przez lasy i otwarte przestrzenie, zapewniając wspaniałe widoki na wydmy. Rodziny mogą połączyć kontakt z naturą z przygodą w pobliskim parku rozrywki Efteling. Urokliwa miejscowość Loon op Zand jest dogodnym punktem wejścia do parku.

To jeden z moich ulubionych parków narodowych, ponieważ jest tak wyjątkowy dla Holandii. Wybierz się na wędrówkę po wydmach podczas wizyty w Den Bosch, Tilburgu lub Bredzie.

11. Park Narodowy Zuid-Kennemerland

Położony niedaleko Haarlemu i zaledwie krótką przejażdżkę od Amsterdamu Park Narodowy Zuid-Kennemerland jest nadmorskim klejnotem. Na 3800 hektarach rozciągają się faliste wydmy, piaszczyste plaże i gęste lasy. Park chroni wyjątkowy holenderski ekosystem wybrzeża oraz bogactwo roślin i zwierząt. Po wydmach swobodnie wędrują szkockie bydło wyżynne, konie konik i daniele. Miłośnicy ptaków mogą wypatrzyć pustułki, słowiki, a czasem nawet sokoła wędrownego.

Popularne aktywności to piesze i rowerowe wycieczki po rozbudowanej sieci szlaków. W parku znajduje się także słynne Vogelmeer, czyli Ptasie Jezioro, gdzie można obserwować wiele ptaków wodnych. Miłośnicy historii zobaczą pozostałości Wału Atlantyckiego, linii obronnej zbudowanej podczas II wojny światowej. Zwolennicy plażowania mogą odpocząć na spokojnym, dziewiczym wybrzeżu w Bloemendaal i Zandvoort.

12. Park Narodowy Drents-Friese Wold

Rozciągający się na 6000 hektarów w prowincjach Drenthe i Fryzja Drents-Friese Wold jest jednym z największych zwartych rezerwatów przyrody w Holandii. Znajdują się tu stare lasy, ruchome piaski, wrzosowiska i podmokłe łąki. Rozległe otwarte przestrzenie i gęste lasy sprzyjają długim wędrówkom oraz wyprawom rowerowym i konnym. Żyją tu m.in. jelenie, borsuki i rzadkie motyle.

Koniecznie zobacz Aekingerzand, zwany także „Pustynią Drenthe” — imponujący obszar ruchomych piasków, na którym można poczuć się jak w innym świecie. Park ma również interaktywne centrum dla odwiedzających, gdzie dzieci poznają przyrodę przez zabawę. To idealne miejsce dla rodzin, które chcą pokazać najmłodszym uroki natury.

13. Park Narodowy Drentsche Aa

W odróżnieniu od tradycyjnych parków narodowych Park Narodowy Drentsche Aa jest raczej „żywym krajobrazem” niż ściśle chronionym terenem. Zachowuje historyczny krajobraz wsi typu esdorp w Drenthe, gdzie rolnictwo i przyroda współistnieją od wieków. Jego sercem jest rzeka Drentsche Aa, jedna z nielicznych naturalnych rzek Holandii. W parku znajdują się prehistoryczne dolmeny i kurhany wzniesione przez kulturę pucharów lejkowatych ponad 5000 lat temu.

Odwiedzający mogą poznawać malownicze wioski Rolde, Anloo i Gasteren, w których tradycyjne saksońskie gospodarstwa wtapiają się w krajobraz. Dobrze oznakowane trasy piesze i rowerowe prowadzą przez łąki, lasy i wrzosowiska. Park jest szczególnie piękny pod koniec lata, gdy kwitnące na fioletowo wrzosy tworzą barwny krajobraz. Leży zaledwie kilka minut od Assen lub Groningen.

14. Park Narodowy De Alde Feanen

Położony we Fryzji De Alde Feanen jest mokradłowym rajem o powierzchni 2300 hektarów. Jeziora, torfowiska, trzcinowiska i łąki stanowią ważne siedlisko licznych ptaków, w tym czapli purpurowej, bielika i warzęchy. Park najlepiej zwiedzać łodzią lub kajakiem, przemierzając labirynt dróg wodnych w ciszy naturalnego otoczenia. W pobliskim Earnewâld wiele wypożyczalni oferuje ciche łodzie elektryczne, które pozwalają odkrywać park w spokojny i ekologiczny sposób.

Miłośnicy ptaków mają do dyspozycji kilka czatowni, z których można obserwować rzadkie gatunki. Park ma też bogatą historię kulturową; w krajobrazie zachowały się stare wiatraki i ślady przemysłu torfowego. Odwiedź go z Sneek, Leeuwarden lub Drachten.

15. Park Narodowy Veluwezoom

Założony w 1930 roku Park Narodowy Veluwezoom jest najstarszym parkiem narodowym w Holandii. Położony w Geldrii, obejmuje około 5000 hektarów falistych wzgórz, rozległych wrzosowisk, gęstych lasów i ruchomych wydm. Najwyższy punkt, Posbank, wznosi się na 90 metrów i oferuje panoramiczne widoki, szczególnie piękne pod koniec lata, gdy kwitną wrzosy. Można tu spotkać jelenie, sarny, dziki i wiele gatunków ptaków. Rozbudowana sieć szlaków służy piechurom, rowerzystom i jeźdźcom. Centrum dla odwiedzających przybliża przyrodniczą i kulturową historię regionu. To idealna jednodniowa wycieczka z Arnhem.

16. Park Narodowy Oosterschelde

Największy park narodowy Holandii, Park Narodowy Oosterschelde, obejmuje około 37 000 hektarów krajobrazu morskiego i nadmorskiego. Tworzą go równiny pływowe, mielizny, słone mokradła i głębokie wody, dzięki czemu jest ostoją morskiej bioróżnorodności. Park słynie z licznych fok i morświnów, które często można obserwować z brzegu lub podczas rejsu. Pływy nieustannie zmieniają krajobraz, dlatego każda wizyta wygląda inaczej.

Miłośnicy nurkowania przyjeżdżają do Oosterschelde po jedne z najlepszych podwodnych wrażeń w Holandii. Żyją tu ukwiały, homary i barwne gąbki. Park można odkrywać wzdłuż grobli i szlaków pieszych albo podczas wycieczek z przewodnikiem poświęconych wyjątkowemu ekosystemowi regionu. Leży w zasięgu wycieczki rowerowej z Goes lub Bergen op Zoom.

17. Park Narodowy De Groote Peel

Położony na granicy Brabancji Północnej i Limburgii Park Narodowy De Groote Peel obejmuje około 1400 hektarów torfowisk, mokradeł i wrzosowisk. Ta pozostałość rozległego torfowiska wysokiego jest dziś rajem dla obserwatorów ptaków, szczególnie podczas migracji żurawi i innych gatunków. Wyznaczone trasy, w tym kładki nad mokradłami, pozwalają zanurzyć się w spokojnej przyrodzie. Bogactwo gatunków i cisza sprzyjają fotografii przyrodniczej oraz odpoczynkowi. Łatwo tu dotrzeć z Eindhoven, Roermondu lub Venlo.

18. Transgraniczny Park De Zoom–Kalmthoutse Heide

Ten wyjątkowy park rozciąga się po obu stronach granicy Holandii i Belgii i obejmuje wrzosowiska, lasy oraz torfowiska. W holenderskiej Brabancji Północnej nosi nazwę De Zoom, a w Belgii — Kalmthoutse Heide. Różnorodne siedliska zamieszkują m.in. żyworódki oraz liczne gatunki ptaków. Rozbudowane trasy piesze i rowerowe prowadzą przez oba kraje, ukazując płynne połączenie holenderskich i belgijskich krajobrazów. Programy edukacyjne i wycieczki z przewodnikiem podkreślają znaczenie ekologiczne parku i transgraniczną współpracę w ochronie przyrody. Park leży niedaleko Roosendaal, Bredy i Bergen op Zoom.

19. Park Narodowy Duinen van Texel

Położony na wyspie Texel w Holandii Północnej park obejmuje rozległy system wydm, lasy i mokradła. Na około 4300 hektarach chroni różnorodne rośliny i zwierzęta, m.in. ropuchę paskówkę oraz liczne gatunki storczyków. Park Duinen van Texel oferuje trasy piesze i rowerowe, możliwość obserwacji ptaków oraz dostęp do jednych z najbardziej dziewiczych plaż w Holandii. Centrum Ecomare przybliża morskie życie Morza Wattowego i foki, pomagając zrozumieć znaczenie ekologiczne tego obszaru.

20. Park Narodowy Nieuw Land

Utworzony w 2018 roku Park Narodowy Nieuw Land jest najmłodszym i jednym z największych parków narodowych w Holandii; zajmuje około 29 000 hektarów. Leży we Flevolandzie, tuż obok Lelystad, i świadczy o holenderskiej pomysłowości w odzyskiwaniu lądu z morza: dawne dno morskie przekształcono w tętniące życiem siedliska. Park obejmuje cztery główne obszary: Oostvaardersplassen, Lepelaarplassen, Markermeer i Marker Wadden. Słynie z bogactwa ptaków, w tym bielików i warzęch. Można tu obserwować ptaki, jeździć na rowerze i wędrować, oglądając dynamiczną relację lądu z wodą w stale zmieniającym się krajobrazie.

21. Park Narodowy Van Gogha

Zaproponowany w 2021 roku Park Narodowy Van Gogha ma upamiętniać naturalne krajobrazy, które inspirowały słynnego holenderskiego malarza Vincenta van Gogha. Park w Brabancji Północnej obejmuje okolice Nuenen, gdzie artysta stworzył wiele wczesnych prac. Inicjatywa łączy dziedzictwo kulturowe z ochroną przyrody i ma zapewnić wyjątkowe doświadczenie sztuki w otoczeniu natury. Choć projekt nadal się rozwija, planowane są szlaki piesze i rowerowe łączące ważne miejsca związane z Van Goghiem, by odwiedzający mogli zanurzyć się w krajobrazach, które wpłynęły na jego twórczość.

Dodatkowe rezerwaty przyrody w Holandii

Parki narodowe Holandii chronią jedne z najpiękniejszych krajobrazów kraju, ale to dopiero początek bogactwa holenderskiej przyrody. Poza oficjalnymi parkami znajduje się wiele innych zachwycających rezerwatów. Oostvaardersplassen, rozległe mokradła we Flevolandzie, są rajem dla obserwatorów ptaków oraz domem dzikich koników i jeleni. Marker Wadden, nowo utworzony archipelag na jeziorze Markermeer, stanowi imponujący przykład odzyskiwania lądu i ostoję ptaków wodnych.

Morze Wattowe, wpisane na Listę światowego dziedzictwa UNESCO, jest jednym z najbardziej dynamicznych ekosystemów pływowych na świecie. Oferuje niezwykłe wędrówki po odsłoniętym dnie i możliwość obserwacji fok. Z kolei Kwade Hoek na wyspie Goeree-Overflakkee pokazuje nieustannie zmieniającą się dziką strefę wybrzeża, gdzie spotykają się ląd i morze.

Niezależnie od tego, czy szukasz lasów, mokradeł, wydm czy wrzosowisk, Holandia oferuje mnóstwo terenów przyrodniczych do odkrycia. Od dobrze oznakowanych tras pieszych i rowerowych po malownicze szlaki wodne idealne na kajak — każdy znajdzie tu przygodę na świeżym powietrzu. Krajobrazy kształtowane przez naturę i wielowiekową działalność człowieka opowiadają wyjątkową historię Holandii, kraju żyjącego w stałej równowadze między lądem a wodą.

Niezależnie więc od tego, czy mieszkasz tu i odkrywasz swój kraj na nowo, przeprowadziłeś się do Holandii i szukasz kontaktu z naturą, czy przyjeżdżasz po spokojny wypoczynek, holenderska wieś wita ciszą, pięknem i niezliczonymi możliwościami przygody.